Αρχική Σελίδα  /  Το Χωριό μας  /  Τα Νέα του Χωριού  /  Φωτογραφίες  /  Λαογραφικό Μουσείο  /  Τα Τραγούδια μας  /  Άρθρα & Κείμενα  /  Επικοινωνία
Πολιτιστικός Σύλλογος Αγίου Κοσμά Γρεβενών  "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" Σύλλογος Αγιοκοσμιτών & Φίλων Θεσ/νίκης  "ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ"

ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ   "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Έτος Ίδρυσης 1967
Διεύθυνση
:  Άγιος Κοσμάς - 51100 Γρεβενά
Τηλέφωνα:  6974392811 - 2462082810 - 2462082824
e-mail:  
makiskoutsonikos@gmail.com

ΤΑ ΤΣΙΡΑΚΙΩΤΙΚΑ



ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΕΣ
(Λέξεις και φράσεις απο την τοπική
διάλεκτο
της περιοχής μας)


Κυκλοφορία 2008

Το βιβλίο κυκλοφόρησε απο το Σύλλογό μας.
Ευχαριστούμε την κ. Ρίκα Τζιαμπίρη-Στούπα
η οποία μας  παραχώρησε δωρεά τα χειρόγραφά της.

Κυκλοφόρησε συγχρόνως με τα εγκαίνια του Λαογραφικού
Μουσείου Αγίου Κοσμά, την Κυριακή 27 Ιουλίου 2008


ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΡΙΚΑ ΤΖΙΑΜΠΙΡΗ-ΣΤΟΥΠΑ
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΟΥΠΑΣ
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΜΑΚΕΤΕΣ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:
ΜΑΚΗΣ ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΣ

ΕΚΤΥΠΩΣΗ:
ΤΣΙΑΡΑΣ  ΚΩΣΤΑΣ - ΤΣΙΟΜΠΛΙΚΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΓΡΕΒΕΝΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ:
ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"

ΧΟΡΗΓΟΣ:
ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ

Δραστηριότητες του Συλλόγου
Ο Σύλλογός μας
Τα Τραγούδια μας
Το Βιβλίο με τα Τραγούδια
Λαογραφικό Μουσείο
Το Γήπεδο
Τα Τσιρακιώτικα
Το DVD
Τα Αποκριάτικα
Δημοτικά Τραγούδια

                                                                                                                    

Διαβάστε το βιβλίο  (PDF)
                                                                                                                       




Αποσπάσματα απο το βιβλίο





Α








Έκα μα,
μη ξας έτσ' δυνατά
μη ξ(sch)ιζιούλτσις μ' πλάτ'

(Περίμενε,
μη με ξύνεις τόσο δυνατά
μάτωσες την πλάτη μου)





άγανα (τα) / βελόνες σταχιού
αγκαρίζω (ρ) / γκαρίζω
αλαφρουκάνταρου (το) / χαζό
αμπασκάλ (η) / μασχάλη
αμπουδώ (ρ) / εμποδίζω
αμπόχνου (ρ) / σπρώχνω
ανάγκαζι (ρ) / κάνε γρήγορα
απουκρένουμι (ρ) / απαντώ
απουλνώ (ρ) / αφήνω
απουλοϊούμι (ρ) / απαντώ
απόρξα (ρ) / απέβαλα
απόστασα (ρ) / κουράστηκα
αραθμώ (ρ) / επιθυμώ
αρίτσιους (ο) / ο σκαντζόχοιρος
αρνίθια (τα) / οι κότες νηστίσιμο
αρχότ / η δροσιά
ασκένουμι (ρ) / σιχαίνομαι
αστουχώ (ρ) / ξεχνάω









Β





Έφκιασις κι 'σύ μα σκουντή

ένα κιαμέτ' φαί.

(Έκανες κι' εσύ καημένη
πολύ φαγητό)


βαένι (το) / βαρέλι
βάζ (ρ) / βουίζει
βαΐζου (ρ) / γέρνω προς μια πλευρά
βουνιά (η) / κοπριά αγελάδας
βούνγκουρας (τα) / είδος έντόμων
βουρκιάλιασα (ρ) / έκλαψα πολύ
βατσνιά (η) / ο βάτος
βιρβέρξα (ρ) / πόνεσα πολύ









Γ









Μωρέ τι έπαθα ου μπίραβους.

Όλ' τ' νύχτα μη πήγινι
κουφουτήλ.


(Αχ τι έπαθα ο καημένος.
Όλη τη νύχτα είχα κόψημο)





γκαγκαράτσα (η) / κοπριά κατσίκας ή προβάτου
γκαλγκούτς / στην πλάτη
γκαλιώνου (ρ) / γουρλώνω τα μάτια
γκαμπλιώνου (ρ) / κοιτάζω // κάνω μπανιστήρι
γκαχιλώνα (η) / χελώνα
γκιζιρώ
(ρ) / βολτάρω
γκλιμπατσιάρκου (το) / το αδύνατο παιδί
γκλιρώνουμι (ρ) / πνίγομαι απο κάτι στο λαιμό
γκόλιους (ο) / γυμνός
γκουγκόλα (η) / μεγάλη πέτρα // η φαλάκρα
γκουνταλνώ (ρ) / γαργαλάω
γκουρτσιά (η) / η αχλαδιά
γκουστιρίτσα (η) / η σαύρα
γκουτζιούν (το) / το γουρούνι
γκραμπατσώνουμι (ρ) / σκαρφαλώνω
γκρισλάνους (ο) / ο λάρυγγας
γκρουγκουρτσιά (η) / άγρια αχλαδιά
γκριτζανώ (ρ) / γρατζουνάω
γουμαρκούδαρου (το) / η κοπριά του γαϊδουριού









Δ - Ε - Ζ







Έπισα κι μούρσιουσα τς μύτις.
Σουλνάρα του αίμα.


(Έπεσα και χτύπησα τις μύτες μου.
Το αίμα έτρεχε ασταμάτητο)




δουκιούμι (Ρ) / θυμάμαι

έκα / στάσου
έρουμι (ρ) / έρχομαι

ζιαντούρα (τα) / τα ούλα
ζαράλ (το) / η ζημιά
ζαρώνου (ρ) / κοιμάμαι, ησυχάζω
ζγκράμπα (η) / ο σκορπιός
ζιάμπα (ο) / ο μεγάλος βάτραχος
ζιαμπώ (ρ) / πατώ
ζβουλιαντέτς (το) / το στομάχι των πουλιών
ζιούσκα (η) / το καρούμπαλο
ζλάπ (το) / το αγρίμι
ζούτλιαρς (ο) / ο ζητιάνος









Η - Θ - Ι- Κ








Ούϊ κάψα,
γκούλτζμα γίν' κα



(Πω πω  ζέστη,
μούσκεμα στον ιδρώτα έγινα)

θαραπεύκα (ρ) / ευχαριστήθηκα
θάρουμ (επιρ) / ίσως
θηρμασιά (η) / το ρίγος

ίνγκλα (η) / το λουρί σε υποζύγιο
ιπιτώρ (επιρ) / προηγουμένως

κάδ (η) / ξύλινο δοχείο αποθήκευσης
καϊπιώνω (ρ) / κρύβω
κανγκάνας (ο) / κανένας
κανγκαπού / πουθενά
καντίπουτα / τίποτα
καρκαλιούμι (ρ) / γελώ πολύ δυνατά
κάχτα (η) / το καρύδι
καψαλνώ (ρ) [μαστόρικο] / φεύγω βιαστικά
κιαμέτ / πολύ
κόθουρους (ο) / η στρυφτή άκρη της πίτας
κουλουφέξα (η) / η πυγολαμπίδα
κόραβου (το) / το σκληρό ψωμί
κουπανάρ (το) / το μπούτι του κόκκορα
κουσιέβου (ρ) / τρέχω
κουφουτήλ (το) / η τάπα του βαρελιού // ιδιωμ. η ευκοίλια









Λ - Μ - Ν - Ξ


















Γκριμπατσώθκα σ' ντζαβόρτσα,
ζιγκλίσκι ου μιντισιές,
γριντώθκα καταή
κι ξιζιούλτσα τα νώμια.


(Σκαρφάλωσα στην εξόπορτα,
έσπασε ο μεντεσές,
έπεσα κάτω φαρδιά πλατιά
και πλήγωσα τους ώμους μου
)


λαβίζου (ρ) / μιλάω, κουβεντιάζω
λαέν (το) / πήλινο παγούρι νερού
λαχτάρσα (ρ) / τρόμαξα
λιαγκαβίζουμι ) / μισοπλένομαι
λίγδα (η) / το λίπος γουρουνιού
λέραβου (το) / το βρώμικο
λμάκια (τα) / τα νεαρά δέντρα βελανιδιάς
λουζιάζουμι (ρ) / μπερδεύομαι
λόϊρα / γύρω
λόπκατα (η)
/ το μπάλωμα
λούζνα (η) / η ουλή


μαλάθα (η) / το καλάθι
μαρκάτ (το) / το γιαούρτι
ματσούλ (το) / το γατάκι
μαυλώ (ρ) / καλώ, φωνάζω τα ζώα
μούρτζιαβους (ο) / ο βρώμικος στο πρόσωπο
μπακαλνώ (ρ) / μπουσουλώ
μπάμπτσες (οι) / είδος μικρού αχλαδιού
μπιζέρσα (ρ) / βαρέθηκα
μπιτούνκους (ο) / ο ολόκληρος
μπούκλα (η) / ξύλινο παγούρι
μπρουστούρα (η) / το εσωτερικό μέρος της κοιλιάς
νταϊακώνω (ρ) / στηρίζω


ντιβουρλίγκα (επιρ) /
γύρω γύρω
ντιπ / εντελώς // καθόλου
ντιρλικώνω (ρ) / τρώω

ξεροτανιέμαι (ρ) / τεντώνομαι
ξιμέτουχους (ο) / ο χαλαρός
ξιπλατίσκα (ρ) / κουράστηκα πολύ
ξιταφάει (ρ) / μυρίζει άσχημα, βρωμάει
ξιτλίχκα (ρ) / αηδίασα









Ο - Π - Ρ - Σ















Τ' ν' απώλκεις πάλι,
ξιτάφσεις όλου του σπίτ.



(Αερίσθηκες πάλι,
βρώμησε όλο το σπίτι)








όκαχτους / ολόϊδιος
ουρμινέβου (ρ) / συμβουλεύω

παγάλια / σιγά σιγά
πάλιαγκας (ο) η αράχνη
παρδάγκαλου / το εξόγκωμα στο σώμα
παρπαλίζουμι(ρ) / γελώ ή κλαίω πολύ
πατλίκια (τα) / τα μάλλινα σοσόνια
πιδικλόνουμι (ρ) / μπερδεύονται τα πόδια μου
πίπκα (επιρ) / τα μπρούμυτα
πλόχερου (το) / η χούφτα
προύχαβου (το) / το αφράτο

ρουπουτώ (ρ) / κάνω θόρυβο // ιδιωμ. κάνω σεξ
ρουγκαλνώ (ρ) / ρεύομαι
ρουμπουσίτ (το) / το κοτσάνι του καλαμποκιού

σάματις / σάμπως
σαρμάντζα ή σαρμανίτσα (η) / η κούνια μωρού
σιάβαρου (το) / το σκουπίδι
σιλουί (η) / η έννοια
σιμπώ(ρ)
/ σκαλίζω τη φωτιά // υποδαυλίζω κάτι
σιούκτι (ρ) / σηκωθείτε
σιουρίζω (ρ) / σφυρίζω
σιούρκα (η) / η βρύση
σκαρκάλ (το) / η ακρίδα
σκλίδα / μούσκεμα
σκουντός (ο)
/ ο καϋμένος
σκρούμπαβου (το)  / το  καμμένο απο τη φωτιά
σκούπιρου (το)
το σκουπίδι









Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω











Άκσα ρόπουτου,
νόμισα ήταν ανθρώπ'
τηρώ και τι βλέπου
ου Γκουντής μι τουν Μήτρου.


(Άκουσα θόρυβο,
νόμισα πως ήταν άνθρωποι
κοιτάζω και τι βλέπω
ο Κώστας με τον Δημήτρη)


ταχιά / αύριο
τζιαρίζου (ρ) / δεν βλέπω πολύ καλά, διακρίνω λίγο
τζιιτζβές (ο) / το μπρίκι
τζιούγκραβου (το) / σγουρό
τζιουρντίν (το) / τεντωμένο
τζούκα (η) / η κοιλιά
τζούτσους (ο)
/ ο σκούφος
τραπέτς (το) / ξινό
τραφώνομαι (ρ) / λερώνομαι
τσίλια (η) / η διάρροια
τσιροπούλ (τα) / το σπουργίτι
τσουφώ (ρ) /
τρυπώ

φλέγκα (η) / φέτα του ψωμιού
φουκάλ (η)
/ η σκούπα
φουλτακιάζω (ρ) / βγάζω φουσκάλες
φουρλέτσκου (το) / εργαλείο τυροκομίας

χαζίρκους (ο) / ο έτοιμος
χαϊρλίδκου (το) / καλορίζικο
χαλές (ο) / ο απόπατος
χαντακωμένο (το) / το καϋμένο
χάρμουγκας (ο) /
ο τυφλοπόντικας
χλιάρας (ο) / ο βλάκας
χουζμέτ (το) /
η δουλειά





Στο βιβλίο μας υπάρχουν πάνω 
απο 1000 λέξεις.


Το Βιβλίο διατείθεται δωρεάν απο τον

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ
 "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"


Επικοινωνήστε μαζί μας










 Στην αρχή της Σελίδας
Κατασκευή site: Μάκης Κουτσονίκος