Αρχική Σελίδα  /  Το Χωριό μας  /  Τα Νέα του Χωριού  /  Φωτογραφίες  /  Λαογραφικό Μουσείο  /  Τα Τραγούδια μας  /  Άρθρα & Κείμενα  /  Επικοινωνία
Φιλοπρόοδος Σύλλογος Αγίου Κοσμά Γρεβενών  "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" Σύλλογος Αγιοκοσμιτών & Φίλων Θεσ/νίκης  "ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ"

ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ   "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
Έτος Ίδρυσης 1967
Διεύθυνση
:  Άγιος Κοσμάς - 51100 Γρεβενά
Τηλέφωνα:  6974392811 - 2462082810 - 2462082824
e-mail: 
thomas-k@otenet.gr

ΤΑ ΤΣΙΡΑΚΙΩΤΙΚΑ

                                                                                                              


ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΕΣ

(Λέξεις και φράσεις απο την τοπική
διάλεκτο
της περιοχής μας)

Κυκλοφορία 2008

Το βιβλίο κυκλοφόρησε απο το Σύλλογό μας.
Ευχαριστούμε την κ. Ρίκα Τζιαμπίρη-Στούπα
η οποία μας  παραχώρησε δωρεά τα χειρόγραφά της.

Κυκλοφόρησε συγχρόνως με τα εγκαίνια του Λαογραφικού
Μουσείου Αγίου Κοσμά
, την Κυριακή 27 Ιουλίου 2008
Δραστηριότητες του Συλλόγου
Ο Σύλλογός μας
Τα Τραγούδια μας
Το Βιβλίο με τα Τραγούδια
Λαογραφικό Μουσείο
Μαγειρική
Το Γήπεδο
Τα Τσιρακιώτικα
Το DVD
Τα Αποκριάτικα
Δημοτικά Τραγούδια



ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΡΙΚΑ ΤΖΙΑΜΠΙΡΗ-ΣΤΟΥΠΑ
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΟΥΠΑΣ
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΜΑΚΕΤΕΣ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΜΑΚΗΣ ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΣ

ΕΚΤΥΠΩΣΗ:
ΤΣΙΑΡΑΣ  ΚΩΣΤΑΣ - ΤΣΙΟΜΠΛΙΚΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΓΡΕΒΕΝΑ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ:
ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"

ΧΟΡΗΓΟΣ:
ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ




Διαβάστε το βιβλίο  (PDF)








 Αποσπάσματα απο το βιβλίο





Α








Έκα μα,
μη ξας έτσ' δυνατά
μη ξ(sch)ιζιούλτσις μ' πλάτ'

(Περίμενε,
μη με ξύνεις τόσο δυνατά
μάτωσες την πλάτη μου)





άγανα (τα) / βελόνες σταχιού
αγκαρίζω (ρ) / γκαρίζω
αλαφρουκάνταρου (το) / χαζό
αμπασκάλ (η) / μασχάλη
αμπουδώ (ρ) / εμποδίζω
αμπόχνου (ρ) / σπρώχνω
ανάγκαζι (ρ) / κάνε γρήγορα
απουκρένουμι (ρ) / απαντώ
απουλνώ (ρ) / αφήνω
απουλοϊούμι (ρ) / απαντώ
απόρξα (ρ) / απέβαλα
απόστασα (ρ) / κουράστηκα
αραθμώ (ρ) / επιθυμώ
αρίτσιους (ο) / ο σκαντζόχοιρος
αρνίθια (τα) / οι κότες νηστίσιμο
αρχότ / η δροσιά
ασκένουμι (ρ) / σιχαίνομαι
αστουχώ (ρ) / ξεχνάω









Β





Έφκιασις κι 'σύ μα σκουντή

ένα κιαμέτ' φαί.

(Έκανες κι' εσύ καημένη
πολύ φαγητό)


βαένι (το) / βαρέλι
βάζ (ρ) / βουίζει
βαΐζου (ρ) / γέρνω προς μια πλευρά
βουνιά (η) / κοπριά αγελάδας
βούνγκουρας (τα) / είδος έντόμων
βουρκιάλιασα (ρ) / έκλαψα πολύ
βατσνιά (η) / ο βάτος
βιρβέρξα (ρ) / πόνεσα πολύ









Γ









Μωρέ τι έπαθα ου μπίραβους.

Όλ' τ' νύχτα μη πήγινι
κουφουτήλ.


(Αχ τι έπαθα ο καημένος.
Όλη τη νύχτα είχα κόψημο)





γκαγκαράτσα (η) / κοπριά κατσίκας ή προβάτου
γκαλγκούτς / στην πλάτη
γκαλιώνου (ρ) / γουρλώνω τα μάτια
γκαμπλιώνου (ρ) / κοιτάζω // κάνω μπανιστήρι
γκαχιλώνα (η) / χελώνα
γκιζιρώ
(ρ) / βολτάρω
γκλιμπατσιάρκου (το) / το αδύνατο παιδί
γκλιρώνουμι (ρ) / πνίγομαι απο κάτι στο λαιμό
γκόλιους (ο) / γυμνός
γκουγκόλα (η) / μεγάλη πέτρα // η φαλάκρα
γκουνταλνώ (ρ) / γαργαλάω
γκουρτσιά (η) / η αχλαδιά
γκουστιρίτσα (η) / η σαύρα
γκουτζιούν (το) / το γουρούνι
γκραμπατσώνουμι (ρ) / σκαρφαλώνω
γκρισλάνους (ο) / ο λάρυγγας
γκρουγκουρτσιά (η) / άγρια αχλαδιά
γκριτζανώ (ρ) / γρατζουνάω
γουμαρκούδαρου (το) / η κοπριά του γαϊδουριού









Δ - Ε - Ζ







Έπισα κι μούρσιουσα τς μύτις.
Σουλνάρα του αίμα.


(Έπεσα και χτύπησα τις μύτες μου.
Το αίμα έτρεχε ασταμάτητο)




δουκιούμι (Ρ) / θυμάμαι

έκα / στάσου
έρουμι (ρ) / έρχομαι

ζιαντούρα (τα) / τα ούλα
ζαράλ (το) / η ζημιά
ζαρώνου (ρ) / κοιμάμαι, ησυχάζω
ζγκράμπα (η) / ο σκορπιός
ζιάμπα (ο) / ο μεγάλος βάτραχος
ζιαμπώ (ρ) / πατώ
ζβουλιαντέτς (το) / το στομάχι των πουλιών
ζιούσκα (η) / το καρούμπαλο
ζλάπ (το) / το αγρίμι
ζούτλιαρς (ο) / ο ζητιάνος









Η - Θ - Ι- Κ








Ούϊ κάψα,
γκούλτζμα γίν' κα



(Πω πω  ζέστη,
μούσκεμα στον ιδρώτα έγινα)

θαραπεύκα (ρ) / ευχαριστήθηκα
θάρουμ (επιρ) / ίσως
θηρμασιά (η) / το ρίγος

ίνγκλα (η) / το λουρί σε υποζύγιο
ιπιτώρ (επιρ) / προηγουμένως

κάδ (η) / ξύλινο δοχείο αποθήκευσης
καϊπιώνω (ρ) / κρύβω
κανγκάνας (ο) / κανένας
κανγκαπού / πουθενά
καντίπουτα / τίποτα
καρκαλιούμι (ρ) / γελώ πολύ δυνατά
κάχτα (η) / το καρύδι
καψαλνώ (ρ) [μαστόρικο] / φεύγω βιαστικά
κιαμέτ / πολύ
κόθουρους (ο) / η στρυφτή άκρη της πίτας
κουλουφέξα (η) / η πυγολαμπίδα
κόραβου (το) / το σκληρό ψωμί
κουπανάρ (το) / το μπούτι του κόκκορα
κουσιέβου (ρ) / τρέχω
κουφουτήλ (το) / η τάπα του βαρελιού // ιδιωμ. η ευκοίλια









Λ - Μ - Ν - Ξ


















Γκριμπατσώθκα σ' ντζαβόρτσα,
ζιγκλίσκι ου μιντισιές,
γριντώθκα καταή
κι ξιζιούλτσα τα νώμια.


(Σκαρφάλωσα στην εξόπορτα,
έσπασε ο μεντεσές,
έπεσα κάτω φαρδιά πλατιά
και πλήγωσα τους ώμους μου
)


λαβίζου (ρ) / μιλάω, κουβεντιάζω
λαέν (το) / πήλινο παγούρι νερού
λαχτάρσα (ρ) / τρόμαξα
λιαγκαβίζουμι ) / μισοπλένομαι
λίγδα (η) / το λίπος γουρουνιού
λέραβου (το) / το βρώμικο
λμάκια (τα) / τα νεαρά δέντρα βελανιδιάς
λουζιάζουμι (ρ) / μπερδεύομαι
λόϊρα / γύρω
λόπκατα (η)
/ το μπάλωμα
λούζνα (η) / η ουλή


μαλάθα (η) / το καλάθι
μαρκάτ (το) / το γιαούρτι
ματσούλ (το) / το γατάκι
μαυλώ (ρ) / καλώ, φωνάζω τα ζώα
μούρτζιαβους (ο) / ο βρώμικος στο πρόσωπο
μπακαλνώ (ρ) / μπουσουλώ
μπάμπτσες (οι) / είδος μικρού αχλαδιού
μπιζέρσα (ρ) / βαρέθηκα
μπιτούνκους (ο) / ο ολόκληρος
μπούκλα (η) / ξύλινο παγούρι
μπρουστούρα (η) / το εσωτερικό μέρος της κοιλιάς
νταϊακώνω (ρ) / στηρίζω


ντιβουρλίγκα (επιρ) /
γύρω γύρω
ντιπ / εντελώς // καθόλου
ντιρλικώνω (ρ) / τρώω

ξεροτανιέμαι (ρ) / τεντώνομαι
ξιμέτουχους (ο) / ο χαλαρός
ξιπλατίσκα (ρ) / κουράστηκα πολύ
ξιταφάει (ρ) / μυρίζει άσχημα, βρωμάει
ξιτλίχκα (ρ) / αηδίασα









Ο - Π - Ρ - Σ















Τ' ν' απώλκεις πάλι,
ξιτάφσεις όλου του σπίτ.



(Αερίσθηκες πάλι,
βρώμησε όλο το σπίτι)








όκαχτους / ολόϊδιος
ουρμινέβου (ρ) / συμβουλεύω

παγάλια / σιγά σιγά
πάλιαγκας (ο) η αράχνη
παρδάγκαλου / το εξόγκωμα στο σώμα
παρπαλίζουμι(ρ) / γελώ ή κλαίω πολύ
πατλίκια (τα) / τα μάλλινα σοσόνια
πιδικλόνουμι (ρ) / μπερδεύονται τα πόδια μου
πίπκα (επιρ) / τα μπρούμυτα
πλόχερου (το) / η χούφτα
προύχαβου (το) / το αφράτο

ρουπουτώ (ρ) / κάνω θόρυβο // ιδιωμ. κάνω σεξ
ρουγκαλνώ (ρ) / ρεύομαι
ρουμπουσίτ (το) / το κοτσάνι του καλαμποκιού

σάματις / σάμπως
σαρμάντζα ή σαρμανίτσα (η) / η κούνια μωρού
σιάβαρου (το) / το σκουπίδι
σιλουί (η) / η έννοια
σιμπώ(ρ)
/ σκαλίζω τη φωτιά // υποδαυλίζω κάτι
σιούκτι (ρ) / σηκωθείτε
σιουρίζω (ρ) / σφυρίζω
σιούρκα (η) / η βρύση
σκαρκάλ (το) / η ακρίδα
σκλίδα / μούσκεμα
σκουντός (ο)
/ ο καϋμένος
σκρούμπαβου (το)  / το  καμμένο απο τη φωτιά
σκούπιρου (το)
το σκουπίδι









Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω











Άκσα ρόπουτου,
νόμισα ήταν ανθρώπ'
τηρώ και τι βλέπου
ου Γκουντής μι τουν Μήτρου.


(Άκουσα θόρυβο,
νόμισα πως ήταν άνθρωποι
κοιτάζω και τι βλέπω
ο Κώστας με τον Δημήτρη)


ταχιά / αύριο
τζιαρίζου (ρ) / δεν βλέπω πολύ καλά, διακρίνω λίγο
τζιιτζβές (ο) / το μπρίκι
τζιούγκραβου (το) / σγουρό
τζιουρντίν (το) / τεντωμένο
τζούκα (η) / η κοιλιά
τζούτσους (ο)
/ ο σκούφος
τραπέτς (το) / ξινό
τραφώνομαι (ρ) / λερώνομαι
τσίλια (η) / η διάρροια
τσιροπούλ (τα) / το σπουργίτι
τσουφώ (ρ) /
τρυπώ

φλέγκα (η) / φέτα του ψωμιού
φουκάλ (η)
/ η σκούπα
φουλτακιάζω (ρ) / βγάζω φουσκάλες
φουρλέτσκου (το) / εργαλείο τυροκομίας

χαζίρκους (ο) / ο έτοιμος
χαϊρλίδκου (το) / καλορίζικο
χαλές (ο) / ο απόπατος
χαντακωμένο (το) / το καϋμένο
χάρμουγκας (ο) /
ο τυφλοπόντικας
χλιάρας (ο) / ο βλάκας
χουζμέτ (το) /
η δουλειά











Στο βιβλίο μας υπάρχουν πάνω απο 1000 λέξεις. Το Βιβλίο διατείθεται δωρεάν απο τον
ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟ ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ
 "Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"









 Στην αρχή της Σελίδας
Κατασκευή site: Μάκης Κουτσονίκος