|
|
|
ΝΤΟΠΙΟΛΑΛΙΕΣ
(Λέξεις και φράσεις απο την τοπική
διάλεκτο της περιοχής μας)
Κυκλοφορία
2008 |
Το βιβλίο κυκλοφόρησε απο το Σύλλογό μας.
Ευχαριστούμε την κ. Ρίκα Τζιαμπίρη-Στούπα
η οποία μας παραχώρησε δωρεά τα χειρόγραφά της.
Κυκλοφόρησε συγχρόνως
με τα εγκαίνια του Λαογραφικού
Μουσείου Αγίου
Κοσμά, την Κυριακή 27 Ιουλίου
2008 |
|
|
|
|
 |
ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ:
ΡΙΚΑ
ΤΖΙΑΜΠΙΡΗ-ΣΤΟΥΠΑ
ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΟΥΠΑΣ
ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ-ΜΑΚΕΤΕΣ-ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:
ΜΑΚΗΣ ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΣ
ΕΚΤΥΠΩΣΗ:
ΤΣΙΑΡΑΣ ΚΩΣΤΑΣ
- ΤΣΙΟΜΠΛΙΚΑΣ ΝΙΚΟΣ
ΓΡΕΒΕΝΑ
ΠΑΡΑΓΩΓΗ-ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ:
ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
"Ο ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ"
ΧΟΡΗΓΟΣ:
ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
|
|
|
|
|
Διαβάστε το βιβλίο (PDF)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Αποσπάσματα απο το βιβλίο |
|
|
|
|
|
|
Α
|
|
|
|
|
Έκα μα,
μη ξας έτσ' δυνατά
μη
ξ(sch)ιζιούλτσις μ'
πλάτ'
(Περίμενε,
μη με ξύνεις τόσο δυνατά
μάτωσες την πλάτη μου)
|
άγανα (τα)
/ βελόνες
σταχιού
αγκαρίζω
(ρ) / γκαρίζω
αλαφρουκάνταρου
(το) / χαζό
αμπασκάλ
(η) / μασχάλη
αμπουδώ
(ρ)
/ εμποδίζω
αμπόχνου
(ρ) / σπρώχνω
ανάγκαζι
(ρ) / κάνε
γρήγορα
απουκρένουμι (ρ) / απαντώ
απουλνώ
(ρ)
/ αφήνω
απουλοϊούμι
(ρ) / απαντώ
απόρξα (ρ)
/ απέβαλα
απόστασα
(ρ) / κουράστηκα
αραθμώ (ρ)
/ επιθυμώ
αρίτσιους
(ο) / ο σκαντζόχοιρος
αρνίθια
(τα) / οι κότες
νηστίσιμο
αρχότ / η δροσιά
ασκένουμι
(ρ) / σιχαίνομαι
αστουχώ
(ρ)
/ ξεχνάω
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Β
|
|
|
|
|
Έφκιασις κι 'σύ μα σκουντή
ένα κιαμέτ' φαί.
(Έκανες κι' εσύ καημένη
πολύ φαγητό)
|
βαένι (το) / βαρέλι
βάζ (ρ) / βουίζει
βαΐζου (ρ) / γέρνω προς μια πλευρά
βουνιά (η) / κοπριά αγελάδας
βούνγκουρας (τα) / είδος έντόμων
βουρκιάλιασα (ρ) / έκλαψα πολύ
βατσνιά (η) / ο βάτος
βιρβέρξα (ρ) / πόνεσα πολύ
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Γ
|
|
|
|
|
Μωρέ τι έπαθα ου μπίραβους.
Όλ' τ' νύχτα μη πήγινι
κουφουτήλ.
(Αχ τι έπαθα ο καημένος.
Όλη τη νύχτα είχα κόψημο)
|
γκαγκαράτσα (η) / κοπριά κατσίκας ή
προβάτου
γκαλγκούτς / στην
πλάτη
γκαλιώνου (ρ) / γουρλώνω τα μάτια
γκαμπλιώνου (ρ) /
κοιτάζω
// κάνω μπανιστήρι
γκαχιλώνα (η) / χελώνα
γκιζιρώ (ρ) / βολτάρω
γκλιμπατσιάρκου
(το)
/ το αδύνατο παιδί
γκλιρώνουμι (ρ) /
πνίγομαι
απο κάτι στο
λαιμό
γκόλιους (ο) / γυμνός
γκουγκόλα (η) / μεγάλη πέτρα // η φαλάκρα
γκουνταλνώ (ρ) / γαργαλάω
γκουρτσιά (η) / η αχλαδιά
γκουστιρίτσα (η)
/ η σαύρα
γκουτζιούν (το) /
το
γουρούνι
γκραμπατσώνουμι (ρ) / σκαρφαλώνω
γκρισλάνους (ο) / ο λάρυγγας
γκρουγκουρτσιά (η) / άγρια αχλαδιά
γκριτζανώ (ρ) / γρατζουνάω
γουμαρκούδαρου
(το) / η κοπριά του γαϊδουριού
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Δ - Ε - Ζ
|
|
|
|
|
Έπισα κι μούρσιουσα τς
μύτις.
Σουλνάρα του αίμα.
(Έπεσα και
χτύπησα
τις μύτες μου.
Το αίμα έτρεχε ασταμάτητο)
|
δουκιούμι (Ρ) / θυμάμαι
έκα / στάσου
έρουμι (ρ) / έρχομαι
ζιαντούρα (τα) / τα ούλα
ζαράλ (το) / η ζημιά
ζαρώνου (ρ) / κοιμάμαι,
ησυχάζω
ζγκράμπα (η) / ο
σκορπιός
ζιάμπα (ο) / ο
μεγάλος
βάτραχος
ζιαμπώ (ρ) / πατώ
ζβουλιαντέτς (το) / το
στομάχι των πουλιών
ζιούσκα (η) / το καρούμπαλο
ζλάπ (το) / το
αγρίμι
ζούτλιαρς (ο) / ο ζητιάνος
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Η - Θ - Ι- Κ |
|
|
|
|
Ούϊ κάψα,
γκούλτζμα γίν' κα
(Πω πω ζέστη,
μούσκεμα στον ιδρώτα έγινα)
|
θαραπεύκα (ρ) / ευχαριστήθηκα
θάρουμ (επιρ) / ίσως
θηρμασιά
(η) / το ρίγος
ίνγκλα (η) / το λουρί σε υποζύγιο
ιπιτώρ (επιρ) / προηγουμένως
κάδ (η) / ξύλινο δοχείο
αποθήκευσης
καϊπιώνω
(ρ) / κρύβω
κανγκάνας
(ο) / κανένας
κανγκαπού / πουθενά
καντίπουτα / τίποτα
καρκαλιούμι (ρ) / γελώ πολύ δυνατά
κάχτα (η) / το καρύδι
καψαλνώ (ρ) [μαστόρικο] / φεύγω βιαστικά
κιαμέτ / πολύ
κόθουρους
(ο) / η στρυφτή άκρη της πίτας
κουλουφέξα
(η) / η πυγολαμπίδα
κόραβου
(το)
/ το σκληρό ψωμί
κουπανάρ
(το)
/ το μπούτι του κόκκορα
κουσιέβου
(ρ) / τρέχω
κουφουτήλ
(το)
/ η τάπα του βαρελιού // ιδιωμ. η ευκοίλια
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Λ - Μ - Ν - Ξ
|
|
|
|
|
Γκριμπατσώθκα σ' ντζαβόρτσα,
ζιγκλίσκι ου μιντισιές,
γριντώθκα καταή
κι ξιζιούλτσα τα νώμια.
(Σκαρφάλωσα στην
εξόπορτα,
έσπασε ο μεντεσές,
έπεσα κάτω φαρδιά πλατιά
και πλήγωσα τους ώμους μου)
|
λαβίζου (ρ) / μιλάω, κουβεντιάζω
λαέν (το) / πήλινο παγούρι νερού
λαχτάρσα (ρ) / τρόμαξα
λιαγκαβίζουμι (ρ) / μισοπλένομαι
λίγδα (η) / το λίπος γουρουνιού
λέραβου (το) / το
βρώμικο
λμάκια (τα) / τα νεαρά δέντρα
βελανιδιάς
λουζιάζουμι (ρ) / μπερδεύομαι
λόϊρα / γύρω
λόπκατα (η) / το μπάλωμα
λούζνα (η) / η ουλή
μαλάθα (η) / το καλάθι
μαρκάτ (το) / το γιαούρτι
ματσούλ (το) / το γατάκι
μαυλώ (ρ) / καλώ, φωνάζω τα ζώα
μούρτζιαβους (ο) / ο βρώμικος στο πρόσωπο
μπακαλνώ (ρ) / μπουσουλώ
μπάμπτσες (οι) / είδος μικρού αχλαδιού
μπιζέρσα (ρ) / βαρέθηκα
μπιτούνκους (ο) /
ο ολόκληρος
μπούκλα (η) / ξύλινο παγούρι
μπρουστούρα (η) / το εσωτερικό μέρος της
κοιλιάς
νταϊακώνω (ρ) / στηρίζω
ντιβουρλίγκα (επιρ) / γύρω γύρω
ντιπ / εντελώς // καθόλου
ντιρλικώνω (ρ) / τρώω
ξεροτανιέμαι (ρ) / τεντώνομαι
ξιμέτουχους (ο) / ο χαλαρός
ξιπλατίσκα (ρ) / κουράστηκα πολύ
ξιταφάει (ρ) / μυρίζει άσχημα,
βρωμάει
ξιτλίχκα (ρ) / αηδίασα
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ο - Π - Ρ - Σ
|
|
|
|
|
Τ' ν' απώλκεις πάλι,
ξιτάφσεις όλου του σπίτ.
(Αερίσθηκες πάλι,
βρώμησε όλο το σπίτι)
|
όκαχτους / ολόϊδιος
ουρμινέβου (ρ) / συμβουλεύω
παγάλια / σιγά σιγά
πάλιαγκας (ο) η αράχνη
παρδάγκαλου / το εξόγκωμα στο σώμα
παρπαλίζουμι(ρ)
/ γελώ ή κλαίω πολύ
πατλίκια (τα) / τα μάλλινα σοσόνια
πιδικλόνουμι (ρ) / μπερδεύονται τα πόδια
μου
πίπκα (επιρ) / τα μπρούμυτα
πλόχερου
(το)
/ η χούφτα
προύχαβου (το) / το αφράτο
ρουπουτώ (ρ) / κάνω θόρυβο // ιδιωμ. κάνω σεξ
ρουγκαλνώ (ρ) / ρεύομαι
ρουμπουσίτ (το) /
το
κοτσάνι του
καλαμποκιού
σάματις
/ σάμπως
σαρμάντζα
ή σαρμανίτσα (η) / η κούνια μωρού
σιάβαρου (το) / το σκουπίδι
σιλουί (η)
/ η
έννοια
σιμπώ(ρ) / σκαλίζω τη φωτιά //
υποδαυλίζω κάτι
σιούκτι
(ρ) / σηκωθείτε
σιουρίζω (ρ) / σφυρίζω
σιούρκα (η) / η βρύση
σκαρκάλ (το) / η ακρίδα
σκλίδα / μούσκεμα
σκουντός (ο) / ο καϋμένος
σκρούμπαβου
(το) / το
καμμένο απο τη φωτιά
σκούπιρου (το) το σκουπίδι
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Τ - Υ - Φ - Χ - Ψ - Ω
|
|
|
|
|
Άκσα ρόπουτου,
νόμισα ήταν ανθρώπ'
τηρώ και τι βλέπου
ου Γκουντής μι τουν Μήτρου.
(Άκουσα θόρυβο,
νόμισα πως ήταν άνθρωποι
κοιτάζω και τι βλέπω
ο Κώστας με τον Δημήτρη)
|
ταχιά / αύριο
τζιαρίζου (ρ) / δεν βλέπω πολύ καλά, διακρίνω
λίγο
τζιιτζβές (ο) / το μπρίκι
τζιούγκραβου
(το)
/ σγουρό
τζιουρντίν
(το) / τεντωμένο
τζούκα (η) / η κοιλιά
τζούτσους (ο) / ο σκούφος
τραπέτς
(το)
/ ξινό
τραφώνομαι (ρ) / λερώνομαι
τσίλια (η) / η διάρροια
τσιροπούλ (τα) / το σπουργίτι
τσουφώ (ρ) / τρυπώ
φλέγκα (η) / φέτα του ψωμιού
φουκάλ (η) / η σκούπα
φουλτακιάζω
(ρ) / βγάζω
φουσκάλες
φουρλέτσκου
(το) / εργαλείο τυροκομίας
χαζίρκους (ο) / ο έτοιμος
χαϊρλίδκου (το) /
καλορίζικο
χαλές (ο) / ο απόπατος
χαντακωμένο (το) / το καϋμένο
χάρμουγκας (ο) / ο τυφλοπόντικας
χλιάρας (ο) / ο βλάκας
χουζμέτ (το) / η δουλειά
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| Στο βιβλίο
μας υπάρχουν πάνω απο 1000 λέξεις. |
Το Βιβλίο
διατείθεται δωρεάν απο τον
ΦΙΛΟΠΡΟΟΔΟ
ΣΥΛΛΟΓΟ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ
"Ο
ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ" |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|